Restauratie en onderzoek

Fotografie tijdens restauratie en onderzoek

Foto's tijdens de restauratie zijn noodzakelijk voor de documentatie. Het gaat vooral om duidelijkheid, graag moeten zo veel mogelijk gebrekkigheden zichtbaar worden. Omdat restauratoren niet bij elk moment in het proces een professionele fotograaf erbij kunnen roepen maken ze zelf veel foto's. Voor een laatste foto in hoge resolutie na restauratie wordt vaak wel een professionele fotograaf gevraagd.

Maar hoe maak je goede foto's tijdens restauratie, met strijklicht of UV-licht? Heeft u als restaurator bijzondere technische vragen? Een adviesgesprek kan in veel gevallen de kwaliteit van de werkfoto's aanzienlijk verbeteren. Hierdoor zullen de foto’s restauraties en beschadigingen nog beter in beeld brengen.

Hieronder zien we hoe Lieve d'Hont oud vernis verwijdert op het Zelfportret van Paulus Moreelse (ca. 1630, Mauritshuis, Den Haag). Vervolgens twee afbeeldingen van het schilderij met deels verwijderd vernis gefotografeerd met 'gewoon licht' en UV-licht. Tot slot zien we Het element Aarde en Het element Lucht van Giovanni Antonio Pellegrini (1718), uit de Gouden zaal in het Mauritshuis in Den Haag, in UV-licht en na restauratie.

Lieve d'Hont legt uit: Met ultra violette straling (Uv-licht) worden de fluorescerende eigenschappen van materialen zichtbaar. Oude gele vernissen op basis van natuurlijke harsen lichten bijvoorbeeld geelgroen op, pigmenten hebben ook vaak een karakteristieke fluorescentie. Loodwit, hier gebruikt in de kraag, ziet er wit uit, zinkwit daarentegen fluoresceert felgroen. (Zinkwit werd pas vanaf het einde van de achttiende eeuw gebruikt.) De foto’s zijn gemaakt tijdens het verwijderen van vernissen en overschilderingen. De oude vernislaag fluoresceert transparant groen. Waar het vernis verwijderd is wordt de geelbruine fluorescentie van de originele achtergrond en de felgroen fluorescerende overschilderingen waarin zinkwit gebruikt is goed van elkaar onderscheiden. In de gerestaureerde schilderijen van Pellegrini wordt de felgroene kleur ook veroorzaakt door zinkwit.